UPOZORAVAJUĆI ZNAK DA VAM JE JETRA SKORO POTPUNO ISTROŠENA: Ako ovo uočite, TRČITE DOKTORU!

Zdravlje

Najveći unutarnji organ čovjeka je jetra. Ona prerađuje gotovo svaku tvar koju ste u životu unijeli u organizam. Bolesti jetre često su uzrok nezdravog načina života.

Jetra je neparni organ koji se nalazi ispod desnog rebrenog luka u abdomenu (trbušnoj šupljini), odmah ispod ošita (dijafragme). Jetra je najveći unutarnji organ, u odrasla čovjeka teži oko 1.5kg.

j

Jetra je mekan, crvenosmeđi organ  i sastoji se od 2 nejednako velika režnja, većeg desnog i manjeg lijevog. S donje strane jetre, između režnjeva nalazi se hilus – porta jetre. Kroz hilus u jetru ulaze krvne žile, živci i žučni kanali. Na donjoj strani desnog jetrenog režnja nalazi se žučni mjehur.

jetr

Jetra je obavijena vezivnom ovojnicom (Glissonova ovojnica) koja se kod povećanja jetre rasteže i uzrokuje bol u jetri, tj. muklu bol u desnom gornjem trbuhu.

Mogući uzroci oštećenja jetre su brojni, uključujući i nasledni faktor, odnosno genetsku predispoziciju, hronične bolesti jetre kao što je ciroza, dugotrajno izlaganje toksičnim materijama. Važno je da razumemo moguće znake oštećenja jetre da bismo sačuvali svoje zdravlje i blagostanje.

1. Umor

j1

Pravilno funkcionisanje jetre od vitalnog je značaja za naše zdravlje. Između ostalog, jetra:
– čisti krv metabolišući alkohol i lijekove i neutrališući otrovne supstance
– sintetiše osnovne tjelesne proteine, kao što su proteini koji spriječavaju zgrušavanje krvi i proteini koji se bore protiv infekcija i dostavlja hranljive materije u krv
– proizvodi holesterol i pretvara ga u esencijalne supstance koje naše tijelo može da koristi
– reguliše snadbjevanje energijom tako što proizvodi, skladišti i isporučuje glukozu našem mozgu i tijelu
– reguliše ravnotežu hormona, među kojima su i oni iz nadbubrežne i štitne žljezde.
Razna istraživanja su pokazala da su hroničan umor i iscrpljenost najčešći simptomi oštećenja jetre. Medicinski profesionalci spekulišu da umor i iscrpljenost povezani sa bolestima jetre nastaju kao nusprodukt neurohemijskih promjena i mozgu i zbog hormonalne neravnoteže. Pogoršanje osjećaja umora i iscrpljenosti javlja se zbog povećanog nivoa toksičnih materija u krvi, koje jetra zbog oslabljene funkcije ne može da eliminiše.

2. Suha i iritirana koža

j2

Iritirana koža i koža koja svrbi još su jedan potencijalan znak oštećenja jetre. Da bi bila zdrava, našoj koži je potrebna vlažnost koju obezbjeđuje preko tjelesnih tečnosti. Kada ne dobija dovoljno tečnosti, nije neuobičajeno da koža poprimi drugačiji izgled, kao što je crvenilo na šakama i stopalima, žuta sluzokoža (odnosno žutica), neobjašnjive tamne ili svijetle mrlje na određenim djelovima tijela.

3. Bol u stomaku

j3

Ako vam je jetra oštećena, uobičajeno je da osjetite bol u predjelu stomaka. Pacijenti ovaj bol opisuju kao “probadajući” ili “pulsirajući” bol – on će nestati samo uz odgovarajuće liječenje osnovnog problema. Dugoročna upotreba lijekova na svoju ruku, a čak i prepisanih lijekova, može da rezultira oštećenjem jetre. Ako imate uporan bol koji se može opisati kao “probadajući ili pulsirajući”, a duže vrijeme koristite liekove, obavezno se javite ljekaru.

4. Mučnina ili povraćanje

j4

Kao što je ranije pomenuto, jedna od glavnih funkcija jetre je da detoksikuje, očisti i protera iz našeg tijela sve toksične supstance. Kada je ta njena funkcija narušena, može se javiti gomila problema, uključujući i iznenadne promjene u normalnom varenju i metabolizmu. Jetra je veliki organ unutar sistema za varenje, pa se bilo koje stanje jetre manifestuje i probavnim problemima. Mučnina i povraćanje često se javlajaju zbog nakupljanja toksina koje jetra ne može da eliminiše.

 
5. Modrice

j5

Još jedna važna uloga jetre je proizvodnja proteina enzima, kao što je enzim koji spriječava zgrušavanje krvi. Kada je ova funkcija jetre narušena, uobičajeno je da se vide promjene na koži. Vezano za to, Institut za dijabetes i bolesti bubrega i organa za varenje kaže: “Kada jetra uspori ili potpuno zaustavi proizvodnju proteina neophodnih za zgrušavanje krvi, osoba će lako dobiti modrice i krvariti.”

 
6. Otečen stomak

j6

Oštećenje jetre ometa normalno snabdevanje organa krvlju, što stvara pritisak u okolnim venama. Okolne vene su one vene odgovorne za transport krvi od slezine i creva do jetre. Prekid u ovom procesu dovodi do skoka krvnog pritiska – stanja poznatog kao portalna hipertenzija. Zbog portalne hipertenzije, u abdomenu se nakuplja tečnost i ovo stanje se naziva ascites. Ascites može nastati i zbog nemogućnosti jetre da sintetiše neke druge krvne proteine.

7. Žutica

j7

Oštećenja jetre mogu dovesti i do promjene boje očiju i kože. Ovo se dešava zbog nakupljanja žučnog pigmenta zvanog bilirubin, koji jetra ne može pravilno da razloži. Žutilo kože i očiju naziva se žutica. Osim promjene izgleda očiju, žutica ima i druge simptome, kao što su taman urin, svrab cijelog tijela i kognitivna oštećenja. 
Dobra vijest je da je jetra veoma prilagodljiv organ, koji je često sposoban da izliječi sam sebe. Pod budnim okom ljekara, većina bolesti jetre ima pozitivnu prognozu. Zato, ako primijetite bilo koji od ovih simptoma, konsultujte se sa ljekarom. Kao i kod većine oboljenja, i ovde važi pravilo da što se ranije otkrije, i lečenje je uspješnije i efikasnije.

Podijeli